ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΤι θα πρέπει να προσφέρουν τα μελάνια εκτύπωσης του μέλλοντος;
Στον τομέα της συσκευασίας, η βιωσιμότητα, η ασφάλεια των τροφίμων και η συμμόρφωση με τους συνεχώς εξελισσόμενους κανονισμούς γίνονται γρήγορα βασικοί παράγοντες στην ανάπτυξη μελανιών. Σε απάντηση σε αυτό, το NVC Packaging Centre, μακροχρόνιος συνεργάτης της drupa, ανέθεσε ένα ακαδημαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα για να αξιολογήσει την ετοιμότητα των τεχνολογιών μελανιών για το μέλλον. Η μελέτη διεξήχθη από την Teodora Taşip, ασκούμενη χημικός μηχανικός στο NVC, στο πλαίσιο της ερευνητικής της εργασίας για την αποφοίτησή της. Διεξήγαγε μια συγκριτική ανάλυση τεσσάρων τύπων μελανιών, αξιολογώντας τα με βάση πρακτικά κριτήρια βιωσιμότητας και ασφάλειας: με βάση το νερό, με αυτά που στεγνώνουν με υπεριώδη ακτινοβολία, με βάση τη σόγια και με βάση τα φύκια. Το αποτέλεσμα είναι μια σαφής, ουδέτερη με μάτια στο μέλλον αναφορά σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των διαφορετικών μελανιών στις συσκευασίες.
Όταν πρόκειται για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των συσκευασιών, το μελάνι δεν είναι συνήθως το πρώτο πράγμα που λαμβάνουμε υπόψη. Σε τελική ανάλυση, αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 5% του βάρους μιας συσκευασίας. Ωστόσο, στην πράξη, τα μελάνια διαδραματίζουν δυσανάλογα σημαντικό ρόλο στην ανακυκλωσιμότητα, την ασφάλεια των τροφίμων και τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο – όλα αυτά είναι βασικά ζητήματα, καθώς ο κλάδος αντιμετωπίζει όλο και πιο αυστηρούς κανονισμούς, όπως ο κανονισμός της ΕΕ για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών (PPWR), ο οποίος πρόκειται να τεθεί σε ισχύ το 2026.
Μια νέα συγκριτική μελέτη του NVC Packaging Centre και του Πανεπιστημίου Εφαρμοσμένων Επιστημών της Χάγης εξέτασε τέσσερις τύπους μελανιών – με βάση το νερό, με βάση την υπεριώδη ακτινοβολία, με βάση τη σόγια και με βάση τα φύκια – για να αξιολογήσει την καταλληλότητά τους για ένα πιο βιώσιμο μέλλον.
Τα τέσσερα μελάνια με μια ματιά
1. Τα μελάνια με βάση το νερό χρησιμοποιούνται ευρέως και προσφέρουν σχετικά χαμηλές εκπομπές VOC. Αν και έχουν καλή απόδοση σε χαρτί και χαρτόνι, μπορεί να είναι δύσκολο να αφαιρεθούν κατά την ανακύκλωση και δεν είναι πλήρως βιοδιασπώμενα.
2. Τα μελάνια που σταθεροποιούνται με υπεριώδη ακτινοβολία προσφέρουν ζωντανά χρώματα και ανθεκτικότητα, καθώς στεγνώνουν γρήγορα υπό την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας. Ωστόσο, έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με τη χρήση τους σε σχέση με την ασφάλεια των τροφίμων και την ανακυκλωσιμότητα, εκτός εάν χρησιμοποιούνται συστήματα χαμηλής μετανάστευσης ή σταθεροποίησης με ηλεκτρονική ακτινοβολία (EB).
3. Τα μελάνια με βάση τη σόγια είναι εν μέρει ανανεώσιμα και η απομελάνωση των εκτυπώσεων (deink) είναι πιο εύκολη από τις συμβατικές επιλογές. Ωστόσο, συχνά εξακολουθούν να βασίζονται σε πρόσθετα με βάση το πετρέλαιο και στεγνώνουν αργά, εκτός αν αναμιχθούν, γεγονός που περιπλέκει τους ισχυρισμούς για βιωσιμότητα.
4. Τα μελάνια με βάση τα φύκια είναι μια νέα προσθήκη στην αγορά. Παράγονται από βιολογικά απόβλητα και έχουν τη δυνατότητα να είναι αρνητικά σε άνθρακα. Είναι πολύ ελπιδοφόρα από περιβαλλοντική άποψη, αλλά προς το παρόν περιορίζονται στο μαύρο μελάνι και η υιοθέτησή τους σε μεγάλη κλίμακα παραμένει απρόσιτη.
Τι κάνει ένα μελάνι «μελλοντικά υποσχόμενο»;
Η μελέτη όρισε τον όρο «μελλοντικά υποσχόμενο» με βάση οκτώ πρακτικά κριτήρια:
- Χαρακτηριστικά μελανιού (ανθεκτικότητα, εκτυπωσιμότητα)
- Κατανάλωση ενέργειας
- Εκπομπές VOC
- Περιβαλλοντικές επιπτώσεις
- Συμμόρφωση με τους κανονισμούς για την ασφάλεια των τροφίμων
- Ανακυκλωσιμότητα
- Προσαρμογή για βιομηχανική χρήση
- Σχέση κόστους- αποτελεσματικότητας
Κάθε μελάνι αξιολογήθηκε σε όλο τον κύκλο ζωής του, από την προμήθεια των πρώτων υλών έως την ανακυκλωσιμότητα του τελικού προϊόντος. Το αποτέλεσμα; Κανένα μελάνι δεν έλαβε τέλειο βαθμό. Κάθε μελάνι έχει τα δικά του πλεονεκτήματα και απαιτεί συμβιβασμούς σε άλλους τομείς.
Δεν υπάρχει μαγική λύση, μόνο έξυπνες επιλογές
Αντί να επιλέξει έναν νικητή, η έκθεση τονίζει ότι διαφορετικά μελάνια ταιριάζουν σε διαφορετικούς τύπους συσκευασιών. Για παράδειγμα:
Τα μελάνια με βάση το νερό μπορεί να είναι ιδανικά για συσκευασίες χαρτιού μεγάλου όγκου, όπου υπάρχει ήδη η απαραίτητη υποδομή.
Τα μελάνια που σκληραίνουν με υπεριώδη ακτινοβολία εξακολουθούν να είναι μια καλή επιλογή για εφαρμογές που απαιτούν ταχύτητα και οπτική ελκυστικότητα, αλλά όπου η ανακυκλωσιμότητα δεν αποτελεί την κύρια προτεραιότητα.
Τα μελάνια με βάση τη σόγια είναι ένας καλός συμβιβασμός, ιδιαίτερα για μάρκες που είναι ήδη ενεργές στη Βόρεια Αμερική, όπου αυτά τα μελάνια φαίνεται να χρησιμοποιούνται πιο συχνά από ό,τι στην Ευρώπη.
Τα μελάνια με βάση τα φύκια βρίσκονται ακόμη σε φάση ανάπτυξης, αλλά θα μπορούσαν να αλλάξουν τα δεδομένα για το branding και τις δευτερεύουσες συσκευασίες με χαμηλή χρωματική πολυπλοκότητα.
Προχωρώντας μπροστά: Καινοτομία, συμβιβασμός και συνεργασία
Το μέλλον των μελανιών εκτύπωσης δεν θα καθοριστεί μόνο από τη σύνθεσή τους. Η μελλοντική εξέλιξη και διαμόρφωση της καινοτομίας θα εξαρτηθεί από παράγοντες όπως ο τρόπος αλληλεπίδρασης των μελανιών με τα υποστρώματα, η ευκολία αφαίρεσής τους (deink) και η αποτελεσματικότητα της συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών σε όλη την αλυσίδα αξίας — από τους παραγωγούς μελανιών έως τους εκτυπωτές και τους ανακυκλωτές. Ένα ελαφρώς πιο γκρι ανακυκλωμένο υπόστρωμα ή μια αλλαγή στην ένταση του χρώματος μπορεί να γίνει μέρος της νέας «οπτικής γλώσσας» της βιωσιμότητας.
Πηγή:
